افتالموسکوپ چیست و چه کاربردی دارد؟
افتالموسکوپ مستقیم به شما این امکان را می دهد که به پشت چشم نگاه کنید تا به سلامت شبکیه، عصب بینایی، عروق و زجاجیه نگاه کنید. این آزمون یک تصویر عمودی با بزرگنمایی تقریباً 15 برابر تولید می کند.
یکی از تجهیزات پرکاربرد در حوزه چشم پزشکی، دستگاهی به نام افتالموسکوپ (Ophthalmoscope) است که عموماً به منظور بررسی و معاینه اختلالات موجود در زجاجیه و شبکیه چشم مورد استفاده قرار میگیرد.
کاربرد افتالموسکوپ
معاینه چشم بیمار، اطلاعات بیشماری در خصوص حال عمومی او در اختیار پزشکان قرار میدهد. از جمله اختلالاتی که از طریق افتالموسکوپ قابل مشاهده و یا حتی پیشگیری هستند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تومورهای مغزی
- رتینوپاتی دیابتی
- افزایش فشار خون
- تغییر در عروق مغز
- سکته مغزی
- بیماریهای قلبی و عروقی
- افزایش فشار داخل جمجمه
تنظیمات نور
بزرگ / متوسط / کوچک / نیمه
دیافراگم بزرگ برای مردمک گشاد شده پس از تجویز قطره های میدریاتیک استفاده می شود.
دیافراگم متوسط استاندارد برای مردمک های غیر گشاد شده در اتاق تاریک است.
دیافراگم کوچک برای مردمک منقبض در اتاقی با نور مناسب است.
قرمز رایگان
برای مشاهده دقیق عروق استفاده می شود.
آبی
برای جستجوی خراش یا زخم قرنیه با رنگ فلورسین استفاده می شود.
شکاف
برای بررسی ناهنجاری های کانتور قرنیه، عدسی یا شبکیه استفاده می شود.
توری
برای تخمین فاصله نسبی بین ضایعات شبکیه استفاده می شود.
در این مقاله با این دستگاه و کارایی آن بیشتر آشنا میشویم.
افتالموسکوپی چیست؟
افتالموسکوپی آزمایشی است، که به پزشک اجازه میدهد تا پشت چشم شما را ببیند. این قسمت از چشم شما فوندوس نامیده میشود و شامل موارد زیر است:
- شبکیه چشم
- دیسک نوری
- رگهای خونی
افتالموسکوپی را فوندوسکوپی یا معاینه شبکیه نیز مینامند. این آزمایش اغلب در یک معاینه معمول چشم، برای غربالگری بیماریهای چشمی گنجانده میشود. همچنین در صورت داشتن شرایطی که بر عروق خونی شما تأثیر میگذارد، مانند فشار خون بالا یا دیابت، چشم پزشک شما ممکن است آن را تجویز کند.
چه زمانی از افتالموسکوپی استفاده میشود؟
چشم پزشک شما میتواند از افتالموسکوپی برای غربالگری بیماریها و بیماریهای چشمی که میتوانند رگهای خونی را تحت تأثیر قرار دهند، استفاده کند. این شرایط عبارتند از:
- آسیب به عصب بینایی شما
- پارگی یا جداشدگی شبکیه
- گلوکوم(فشار بیش از حد در چشم است.)
- دژنراسیون ماکولا، از دست دادن بینایی در مرکز میدان بینایی شما
- رتینیت سیتومگالوویروس (CMV) یا عفونت شبکیه چشم
- ملانوم(نوعی سرطان پوست که میتواند به چشم شما سرایت کند.)
- فشار خون بالا
- دیابت
چگونه باید برای افتالموسکوپی آماده شد؟
- قبل از انجام افتالموسکوپی، چشم پزشک ممکن است از قطرههای چشمی برای گشاد کردن مردمک چشم استفاده کند. این قطرههای چشمی میتوانند دید شما را برای چند ساعت تار و حساس به نور کنند.
- شما باید عینک آفتابی را در قرار ملاقات خود به همراه داشته باشید تا از چشمان خود در برابر نور شدید در زمانی که مردمک چشم شما گشاد شده است محافظت کنید.
- همچنین باید ترتیبی دهید که کسی بعد از افتالموسکوپی شما را به خانه برساند.
- اگر کارهایی انجام میدهید که نیاز به دید واضح دارند، مانند کار با ماشینهای سنگین، باید ترتیبی دهید که بقیه روز را نیز مرخصی بگیرید.
- اگر به هر دارویی حساسیت دارید، به چشم پزشک خود اطلاع دهید.
- اگر در معرض خطر واکنش آلرژیک هستید، احتمالاً باید از استفاده از قطره چشم برای شما خودداری شود.
- برخی از داروها نیز ممکن است با قطره چشم تداخل داشته باشند. مهم است که در مورد هر دارویی که مصرف میکنید، از جمله داروهای بدن نسخه، داروهای تجویزی و مکملهای غذایی، به چشم پزشک خود اطلاع دهید.
- اگر مبتلا به گلوکوم هستید یا سابقه خانوادگی گلوکوم دارید، باید به چشم پزشک خود اطلاع دهید. اگر بدانند یا مشکوک باشند که گلوکوم دارید، احتمالاً از قطره چشمی استفاده نخواهند کرد؛ زیرا این قطره میتواند فشار چشم شما را بیش از حد افزایش دهد.
در طول آزمایش افتالموسکوپی چه اتفاقی میافتد؟
همان طور که پیشتر اشاره کردیم، در ابتدای عمل، چشم پزشک ممکن است از قطرههای چشمی برای گشاد کردن مردمک چشم استفاده کند. این قطرهها ممکن است برای چند ثانیه باعث گزش چشم شما شوند. آنها همچنین میتوانند طعم غیرعادی در دهان شما ایجاد کنند.
پس از گشاد شدن مردمکها، پزشک پشت چشم شما را معاینه میکند. سه نوع مختلف معاینه وجود دارد که چشم پزشک میتواند انجام دهد:
- معاینه مستقیم
- معاینه غیر مستقیم
- معاینه لامپ شکاف
پزشک شما ممکن است یک یا چند مورد از این معاینات را انجام دهد، تا دید خوبی از چشم شما داشته باشد.
افتالموسکوپ چگونه کار میکند؟
با استفاده از دکمه دستگاه که روی دسته قرار گرفته است، دستگاه را خاموش و یا روشن کنید.(البته این دکمه برای تنظیم شدت پرتو نور هم به کار میرود.) این امر به این دلیل است که میتواند پرتو نور را به گونهای که پزشک میخواهد، تنظیم کند، که کمترین نور لازم را برای کاهش درد یا ناراحتی در بیمار فراهم کند. همچنین صفحه چرخانی که در قسمت جلو وجود دارد، برای تنظیم بین فیلترهای مختلف موجود برای اندازه، شکل و رنگ استفاده میشود و هرکدام هدف متفاوتی دارند.
هنگام خرید افتالماسکوپ چه نکاتی را باید در نظر گرفت؟
برای خرید افتالموسکوپ به موارد زیر توجه کنید:
- قابلیت تنظیم شدت نور
- تنظیمات
- لنزها
- نور شفاف متمرکز